Virgil in Late Antiquity*Heyne, Christian Gotlob. "De antiquis Virgilii interpretibus." Publius Virgilius Mario varietate lectionis et perpetua adnotatione illustratus a Christ. Gottl. Heyne. Ed. Christian Gotlob Heyne. 4th ed. rev. Georg P. E. Wagner. 5 vols. Leipzig: Libraria Hahniana and London: Black, Young & Young, 1830-41. 742-49. Brief notes (in Latin) on the Virgil commentaries that are known to have existed in antiquity.Aemilius Asper. 2C ad. Reconstructed by Alfred Thomsin. Etude sur le commentaire virgilien d'Aemilius Asper. Bibliothèque de la Faculté de philosophie et lettres de l'Université de Liège 125. Paris, 1952. 125-43. (Newberry Y672.V.8986) Agozzino, Tullio. "Secretum quaerere veritatis: Virgilio, vates ignarus nella Continentia Vergiliana." Studi classici in onore di Quintino Cataudella. 3 vols. [Catania]: Università di Catania, 1972. 3: 615-30. Albrecht, Michael von. A History of Roman literature: From Livius Andronicus to Boethius, with Special Regard to Its Influence on World literature. Mnemosyne, bibliotheca classica Batava, Supplementum 165. 2 vols. Leiden and New York: Brill, 1997. Barabino, Iosepha, Antonio and Scivoletto Nazzaro, eds. Interpretationes Vergilianae minores. Genoa, 1991.Co Baschera, Claudio. Gli Scolii Veronesi a Virgilio: Introduzione, edizione critica e indici. Verona: Mazziana, 1999.Co Baxter, Robert T. S. "Virgil's Influence on Tacitus in Book 3 of the Histories." Classical Philology 66 (1971): 93-107. Baxter, Robert T. S. "Virgil's Influence on Tacitus in Books 1 and 2 of the Annals." Classical Philology 67 (1972): 246-69. Beeson, Charles H. "Insular Symptoms in the Commentaries on Vergil." Studi mediaevali n.s. 5 (1993), 81-100. Benko, Stephen. "Virgil's Fourth Eclogue in Christian Interpretation." Aufstieg und Niedergang der römischen Welt 2.31.1 (1980): 646-705. Bennett, Camille. "The Conversion of Vergil: The Aeneid in Augustine's Confessions." Revue des études augustiniennes 34 (1988): 47-69. Bernabei, Richard. "The Treatment of Sources in Macrobius' Saturnalia, and the Influence of the Saturnalia during the Middle Ages." Diss. Cornell, 1970. Brok, M. F. A. "De Aeneis als Spiegel van het Menselijk Leven." Hermeneus 24 (1953): 210-14. [See with reference to Fulgentius.] Bruère, R. T. "Pliny the Elder and Virgil." Classical Philology VOL? (1956): 228-46. Buchheit, Vinzenz. "Cicero inspiratus--Vergilius propheta? Zur Wertung paganer Autoren bei Laktanz." Hermes 118 (1990): 357-72. Bureau, Bruno. Lettre et sens mystique dans l'Historia apostolica d'Arator: Exégèse et épopée. Collection des études augustiniennes, série antiquité 153. Paris: Institut d'études augustiniennes, 1997. Callu, Jean-Pierre. "'Impius Aeneas'?: Echos virgiliens du bas-empire." Chevallier, Présence de Virgile 161-74. Cameron, A. "The Date and Identity of Macrobius." Journal of Roman Studies 56 (1966): 25-38. Carcopino, Jérôme. Virgile et le mystère de la IVe Églogue. 1930. Rev. and expanded. Paris: Artisan du livre, 1943. Chevallier, R., ed. Présence de Virgile: Actes du colloque des 9, 11 et 12 décembere 1976 (Paris ENS, Tours). Caesarodunum 13 bis. Paris: Société d'édition "Les belles lettres," 1978. Coffin, H. C. "Allegorical Interpretation of Vergil with Special Reference to Fulgentius." Classical Weekly 15 (1921): 33-35. Coffin, H. C. "The Influence of Vergil on St. Jerome and on St. Augustine." Classical Weekly 17 (1924): 170-75. Collins, Stanley Tate. "The Interpretation of Vergil, with Special Reference to Macrobius." The Charles Oldham Essay, 1909. Oxford: Blackwell and London: Simpkin, Marshall & Co., 1909. (Newberry Y672.V.8917) Daintree, David. "The Virgil Commentary of Aelius Donatus: Black Hole or Eminence Grise?" Greece and Rome 37 (1990): 65-79.Co Doignon, Jean. "Les images virgiliennes d'Apollon et le vrai soleil d'Augustin à Cassiciacum." Chevallier, Présence de Virgile 175-83. Donatus, Aelius. Except for his preliminary remarks on Ecl., preserved only in commentaries made by other authors. Donatus, Tiberius Claudius. Interpretationes Vergilianae, adiectae sunt Vitae Vergilianae. Ed. Henricus Georgii and Iacobus Brummer. 2 vols. Stuttgart: Teubner, 1969. Dragonetti, Roger. "'Portes d'ivoire ou de corne,' dans l'Aurélia de G. de Nerval: Tradition et modernité." Mélanges offerts à Rita Lejeune, professeur à l'Université de Liège. 2 vols. Gembloux: Ducolot, 1969. 2: 1545-65. Fichter, Andrew. Poets Historical: Dynastic Epic in the Renaissance. New Haven: Yale UP, 1982. [Ch. 2, on Augustine.] Flamant, Jacques. Macrobe et le néo-platonisme latin, à la fin du IVe siècle. Etudes préliminaires aux religions orientales dans l'Empire romain 58. Leiden: Brill, 1977. (Includes biographical information on Servius.) Fontaine, Jacques. "Images virgiliennes de l'ascension céleste dans la poésie latine chrétienne." Jenseitsvorstellungen in antike und Christentum: gedenkschrift für Alfred Stuiber. Jahrbuch für Antike und Christentum 9. Münster, Westfalen: Aschendorffsche, 1982. 54-67. Fontaine, Jacques. Isidore de Séville et la culture classique dans l'Espagne visigothique. 2 vols. Paris, 1959.Li Fulgentius, Fabius Planciades. Expositio Virgilianae continentiae. Ed. Tullio Agozzino and Ferruccio Zanlucchi. Collana accademica 4. Padua: Università degli studi di Padova, 1972. (Includes introductory remarks on the author's interpretive methods.) Fulgentius, Fabius Planciades. Opera. Ed. Rudolfus Helm. Leipzig: Teubner, 1898. Tr. Leslie George Whitbread. Fulgentius the Mythographer. Columbia: Ohio State UP, 1971. (Includes introduction.) Funaioli, Gino. Esegesi Virgiliana antica: prolegomeni alla edizione del commento di Giunio Filargirio e di Tito Gallo. Publicazioni della Università Cattolica del Sacro Cuore ser. 4: Scienze Filologiche vol. 9. Milan, 1930. (Newberry Y672.V.89316) Gasquy, Armand. De Fabio Planciade Fulgentio, Virgilii interprete. Berliner Studien für classische Philologie und Archaeologie 6:1. Berlin: Calvary and Paris: Thorin, 1887. (Pamphlet: Regenstein [Chicago] PA6826.C7 v. 15) Gasti, Fabio. "Una citazione di Probo nel Servio Danielino (Serv. Auct. Aen. 9.814)." E io saró tua guida: Raccolta di saggi su Virgilio e gli studi virgiliani. Ed. Massimo Gioseffi. Milan: Lettere Economia Diritto, 2000. 143-50. Gellius, Aulus. Noctes atticae. Textual criticism of the Aeneid; anecdotes from Virgil's life. See Leofranc Holford-Strevens, Aulus Gellius (London: Duckworth, 1988). Georgii, Heinrich. "Die antike Vergilkritik in den Bukolika und Georgika." Philologus, supplement 9 (1904): 209-328. (Newberry X0163.01 supp. vol. 9) Georgii, Heinrich. Die antike Äneiskritik aus den Scholien und anderen Quellen hergestellt. Stuttgart: Kohlhammer, 1891. Rpt. Hildesheim: Gerstenberg, 1971. Gersh, Stephen. Middle Platonism and Neoplatonism: The Latin Tradition. Publications in Medieval Studies 23. 2 vols. Notre Dame, IN: U of Notre Dame, 1986. Excursus H: "Fulgentius' Mitologiae and Expositio Virgilianae Continentiae." Gioseffi, Massimo. "Ambrogio, Virgilio e la tradizione di commento a Virgilio." Nec timeo mori: Atti del Congresso internazionale di studi ambrosiani nel XVI centenario della morte di sant' Ambrogio. Milan, 4-11 Aprile 1997. Ed. Luigi F. Pizzolato and Marco Rizzi. Vita e pensiero. Milan: Pubblicazioni dell'Università Cattolica del Sacro Cuore, 1998. 603-31. Gioseffi, Massimo. "Nusquam sic vitia amoris: Tiberio Claudio Donato di fronte a Didone." Quaderni di Acme 36 (1999): 137-62. Gioseffi, Massimo. "Ritratto d'autore nel suo studio. Osservazioni a margine delle Interpretationes Vergilianae di Tiberio Claudio Donato." E io saró tua guida: Raccolta di saggi su Virgilio e gli studi virgiliani. Ed. Massimo Gioseffi. Milan: Lettere Economia Diritto, 2000. 151-215. Gioseffi, Massimo. Studi sul commento a Virgilio dello psuedo-Probo. Pubblicazioni della facolta di lettere e filosofia dell'università di Milano 143. Sezione a cura dell'istituto di filologia classica 3. Florence: La Nuova Italia, 1991. Goodfellow, Marianne S. The Georgics in Antiquity. Diss. U of Ottawa, 1984. Canadian theses 65692. Ottawa: National Library of Canada, 1984.Li Goulon, Alain. "Les citations des poètes latins dans l'oeuvre de Lactance." Lactance et son temps: recherches actuelles. Actes du IVe colloque d'études historiques et patristiques, Chantilly 21-23 septembre 1976. Ed. J. Fontaine and M. Perrin. Théologie historique 48. Paris: Editions Beauchesne, 1978. 107-56. Guillaumin, Marie Louise. "L'exploitation des 'Oracles sibyllins' par Lactance et par le 'Discours à l'assemblées des saints." Lactance et son temps: recherches actuelles. Actes du IVe colloque d'études historiques et patristiques, Chantilly 21-23 septembre 1976. Ed. J. Fontaine and M. Perrin. Théologie historique 48. Paris: Editions Beauchesne, 1978. 185-201. Grillo, Antonino. "La presenza di Virgilio in Sedulio poeta parafrastico." Chevallier, Présence de Virgile 185-94. Gunermann, H. H. "Literarische und philosophische Tradition im ersten Tagesgespräch von Augustinus De ordine." Recherches augustiniennes 9 (1973): 183-226. Hadot, Hadot. Marius Victorinus: Recherches sur sa vie et ses oeuvres. Paris: Études augustiniennes, 1971. "On the Platonizing Vergil commentary that Augustine appears to have read," see 215-31 (MacCormack, Shadows of Poetry 36 n. 127). Hagen, Herman, ed. Scholia Bernensia ad Vergili Bucolica atque Georgica. Leipzig: Teubner, 1867. Rpt. Hildesheim: Olms, 1967. Hagendahl, Harald. Augustine and the Latin Classics. 2 vols. Stockholm: Elanders Boktryckeri Aktiebolag, 1967. 2: 384-463. Hagendahl, Harald. The Latin Fathers and the Classics: A Study on the Apologists, Jerome and Other Christian Writers. Studia Graeca et Latina Gothoburgiensia 6. Göteborg: Institute of Classical Studies, University of Göteborg, 1958. Hays, Gregory. "Fulgentius the Mythographer." Diss. Cornell, 1996. Hays, Gregory. "Fulgentius the Mythographer: An Annotated Bibliography." Online. http://www.people.virginia.edu/bgh2n/fulgbib.html. Heck, Eberhard. "Vestrum est--poeta noster. Von der Geringschätzung Vergils zu seiner Aneignung in der frühchristlichen lateinischen Poetik." Museum helveticum 47 (1990): 102-20. Henry, Elizabeth. "Virgilian Elements in Tacitus' Historical Imagination." Aufstieg und Niedergang der römischen Welt 2.33.4 (1991): 2987-3005. Holz, Louis. Donat et la tradition de l'enseignement grammatical: étude sur l'Ars Donati et sa diffusion (IVe-IXe siècle) et édition critique. Documents, études et répertoires (Institut de recherche et d'histoire des textes). Paris: Centre national de la recherche scientifique, 1981. Hubbard, Thomas K. The Pipes of Pan: Intertextuality and Literary Filiation in the Pastoral Tradition from Theocritus to Milton. Ann Arbor: U of Michigan P, 1998. [On Virgil and Calpurnius Siculus, Nemesianus.] Jones, J. W., Jr. "Vergil as Magister of Fulgentius." Classical, Mediaeval, and Renaissance Studies in Honor of Berthold Louis Ullman. Ed. Charles Henderson. Storia e letteratura 93-94. 2 vols. Rome: Edizioni di storia e letteratura, 1964. 1: 273-75. Kaster, Robert. "Macrobius and Servius: Verecundia and the Grammarian's Function." Harvard Studies in Classical Philology 84 (1980): 219-62. Kaster, Robert. "Notes on 'Primary' and 'Secondary' Schools in Late Antiquity." TAPA 113 (1983): 323-46. Kaster, Robert. "The Grammarian's Authority." Classical Philology 75 (1980): 216-41. Kaster, Robert. Guardians of Language: The Grammarian and Society in Late Antiquity. Berkeley and Los Angeles: U of California P, 1988. Kramer, Johannes. "Der lateinisch-griechische Vergilpalimpsest aus Mailand." Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 111 (1996): 1-20. Kuebler, Bernardus. De M. Valerii Probi Berytii commentariis vergilianis. Diss. Universitas Friderica Guilelma Berolinensis, 1881. Berlin: Gustavus Schade, n. d. (Pamphlet: Regenstein [Chicago] PA6826.C7 v. 15 and v. 22) Lactantius Placidus. Commentarii in Statii Thebaida. Ed. Richard Jahnke. Lactantii Placidi qui dicitur commentarios in Statii Thebaida et commentarium in Achilleida. Leipzig: Teubner, 1898. (For Statius commentary, see also the items listed in Kaske 127-28.) Lebek, W. D. "Neues über Epistolographie und Grammatikunterricht." Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 60 (1985): 53-61. Loane, Helen A. "The Sortes Vergilianae." Classical Weekly 21.24 (1928): 185-89. MacCormack, Sabine. The Shadows of Poetry: Vergil in the Mind of Augustine. Transformation of the Classical Heritage 26. Berkeley and Los Angeles: U of California P, 1998. Macrobius. Saturnalia. Ed. Iacobus Willis. 2 vols. Leipzig: Teubner, 1963. Tr. Percival Vaughan Davies. The Saturnalia. Records of Civilization, Sources and Studies 79. New York: Columbia UP, 1969. Maltby, Robert. A Lexicon of Ancient Latin Etymologies. Leeds: Cairns, 1991. Marrou, Henri Irénée. Saint Augustin et la fin de la culture antique. Paris, 1938. 2nd ed. Paris, 1949. Marshall, Peter K. "Tiberius Claudius Donatus on Virgil, Aen. 6.1-157." Manuscripta 37 (1993): 3-20. (Supplies the lacuna at the start of book 6 from Cod. Vat. lat. 8222, fol. 2r-7v.) Nettleship, Henry. "On Some Early Criticisms of Virgil's Poetry" and "Virgil and His Ancient Critics." The Works of Virgil, with a Commentary. By John Conington and Henry Nettleship. 5th ed. Rev. F. Haverfield. 3 vols. London: Bell, 1898. Rpt. Hildesheim: Olms, 1979. 1:xxix-xcix. Nisbet, R. G. M. "Virgil's Fourth Eclogue: Easterners and Westerners." Bulletin of the Institute of Classical Studies 25 (1978): 59-78. Rpt. idem, Collected Papers on Latin Literature, ed. S. J. Harrison (Oxford: Clarendon, 1995), 47-75. Norden, Eduard. Die Geburt des Kindes Geschichte einer religiösen Idee. Studien der Bibliothek Warburg 3. Leipzig: Teubner, 1924. (On the reception of Ecl. 4.) O'Donnell, James J. "Augustine's Classical Readings." Recherches augustiniennes 15 (1980): 144-75. Oppermann, Hans. Wege zu Vergil: drei Jahrzehnte Begegnungen in Dichtung und Wissenschaft. Wege der Forschung 19. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1963. O'Meara, John J. "Augustine the Artist and the Aeneid." Mélanges offerts à Mademoiselle Christine Mohrmann. Utrecht: Spectrum, 1963. 252-61. O'Meara, John J. "Vergil and Augustine: The Roman Background to Christian Sexuality." Augustinus 13 (1968): 307-26. Perusek, Raimund. De scholiorum Bernensium origine et auctoribus, argumenta et indole. Sarajevo, 1881. (Pamphlet: Regenstein [Chicago] PA6826.C7 v. 13) Pirovano, Luigi. "'Deformare' e 'deformatio' nel lessico di Tiberio Claudio Donato." E io saró tua guida: Raccolta di saggi su Virgilio e gli studi virgiliani. Ed. Massimo Gioseffi. Milan: Lettere Economia Diritto, 2000. 217-38. Poinsotte, Jean-Michel. "L'image de Didon dans l'antiquité tardive." Enée et Didon: Naissance, fonctionnement et survie d'un mythe. Actes du colloque international organisé à la Sorbonne Nouvelle, par le Centre d'Etudes sur l'Antiquité Rémanente (CESAR), du 6 au 9 décembre 1988. Ed. René Martin. Paris, 1990. 43-54. Proba, Faltonia Betitia [fourth century ad]. Cento. See The Golden Bough, the Oaken Cross: The Virgilian Cento of Faltonia Betitia Proba, ed. and tr. Elizabeth A. Clark and Diane F. Hatch, American Academy of Religion Texts and Translations 5 (Chico, California: Scholars, 1981); includes bibliography. Radke, Gerhard. "Die Deutung der 4. Ekloge Vergils durch Kaiser Konstantin." Chevallier, Présence de Virgile 147-59. Probus, Psuedo-. Rand, E. K. "Is Donatus's Commentary on Vergil Lost?" Classical Quarterly 10 (1916): 158-64. Rauner-Hafner, Gabriela. "Die Vergilinterpretation des Fulgentius: Bemerkungen zu Gliederung und Absicht der Expositio Virgilianae Continentiae." Mittellateinisches Jahrbuch 13 (1978): 7-49. (Fulgentius and his philosophical contemporaries.) Ribbeck, Otto. Prolegomena ad P. Vergili Maronis opera maiora. Leipzig: Teubner, 1866. "[S]till merits reading; see, for the study of Vergil during the Roman imperial period, pp. 114-200; also, on critics of Vergil, pp. 96-113" (MacCormack, Shadows of Poetry 53 n. 33). Riese, Alexander. De commentario vergiliano qui M. Valeri Probi dicitur. Diss. Universitas Friderica Guilelmia Rhenana, 1862. Bonn: Carolus Georgus, n.d. (Pamphlet: Regenstein [Chicago] PA6826.C7 v. 15) Roberts, Michael. Biblical Epic and Rhetorical Paraphrase in Late Antiquity. ARCA classical and medieval texts, papers and monographs 16 0309-5541. Liverpool: Cairns, 1985. Rosenthal, Erwin. The Illuminations of the Vergilius Romanus (Cod. Vat. Lat. 3867): A Stylistic and Iconographical Analysis. Dietikon-Zürich, Urs Graf-Verlag, 1972. Sabbadini, Remigio. Storia e critica di testi latini: Cicerone, Donato, Tacito, Celdo, Plauto, Plinio, Quintiliano, Livio e Sallustio, Commedia ignota. Biblioteca di filologia classica 10. Catania: Battiato, 1914. 2nd ed. Ed. Eugenio and Myriam Billanovich. Medioevo e umanesimo 11. Padua: Antenore, 1971. 174-51. (For publication history of T. C. Donatus, Interpretationes vergilianae.) Saccone, Marisa Squillante. Le Interpretationes Vergilianae di Tiberio Claudio Donato. Studi e testi dell'antichità 17. Naples: Società editrice napoletana, 1985. Savage, John J. "Early Commentators on Vergil." Vergilius 1 (1955): 14-15. Schelkle, Karl Hermann. Virgil in der Deutung Augustins. Diss. Tübingen, 1935. Stuttgart: Kohlhammer, 1939. Schetter, Willy. "Drei Epigramme über die Rettung der Aeneis." Idem. Kaiserzeit und Spätantike: kleine Schriften 1957-1992. Ed. Otto Zwierlein. A special number of Hermes. Stuttgart: Steiner, 1994. 466-74. Schetter, Willy. "Nemesians Bucolica und die Anfänge der spätlateinischen Dichtung. Studien zur Literatur der Spätantike. Ed. C. Gnilka and W. Schetter. Antiquitas 1, Abhandlungen zur alten Geschichte 23. Bonn: Habelt, 1975. 1-43. Schmid, Wolfgang. "Tityrus Christianus: Probleme religiöser Hirtendichtung an der Wende vom vierten zum fünften Jahrhundert." Rheinisches Museum für Philologie 96 (1953): 101-65. Snare, Gerald. "The Practice of Glossing in Late Antiquity and the Renaissance." Studies in Philology 92 (1995): 439-59. Solimano, Giannina. Epistula Didonis ad Aeneam: introduzione, testo, traduzione e commento. Pubblicazioni del dipartimento di archeologia, filologia classica e loro tradizioni, n.s., 114. Genoa: Università di Genova, Facoltà di lettere, Dipartimento di archeologia, filologia classica e loro tradizioni, 1988. Starr, Raymond J. "An Epic of Priase: Tiberius Claudius Donatus and Vergil's Aeneid." Classical Antiquity 11 (1992): 159-72. Stevenson, T. B. Miniature Decoration in the Vatican Vergil. Tübingen: Wasmuth, 1983. Stokes, Lynn C. "Fabius Planciades Fulgentius: Expositio Virgilianae Continentiae." Classical Folia 26 (1972): 27-63. Tarrant, R. J. "Aspects of Virgil's Reception in Antiquity." The Cambridge Companion to Virgil. Ed. Charles Martindale. Cambridge: CUP, 1997. 56-72. Timpanaro, Sebastiano. Per la storia della filologia virgiliana antica. Quaderni di "Filologia e critica" 6. Rome: Salerno, 1986. Timpanaro, Sebastiano. Virgilianisti antichi e tradizione indiretta. Studi: Accademia toscana di scienze e lettere La Colombaria 195. Florence: Olschki, 2001. Turk, E. "Les Saturnales de Macrobe: Source de Servius Danielis." Revue des études latines 41 (1963): 327-49. Venier, Matteo. Per una storia del testo di Virgilio nella prima età del libro a stampa (1469-1519). Nuove tesi. Udine, Forum, 2001. Waldrop, George Byron. "Donatus, the Interpreter of Vergil and Terence." Harvard Studies in Classical Philology 38 (1927): 75-142. Wlosok, Antonie. "Zwei Beispiele frühchristlicher 'Vergilrezeption': Polemik (Lact., Div. Inst. 5, 10) und Usurpation (Or. Const. 19-21)." Symposium Vergilianum. Herausgegeben von Ibolya Tar. Acta Antiqua et Archeologica 25. Szeged, 1984.Ce Wright, David H. Codicological Notes on the Vergilius Romanus (Vat. lat. 3867). Studi e testi 345. Vatican City: Biblioteca apostolica vaticana, 1992. Wright, David H. The Roman Vergil and the Origins of Medieval Book Design. London: British Museum, 2001 and Toronto: U of Toronto P, 2002. Includes reproductions of all 20 illustrations. Wright, David H. The Vatican Vergil: A Masterpiece of Late Antique Art. 2 vols. Berkeley and Los Angeles: U of California P, 1993. Wright, David H., ed. Vergilius Vaticanus: vollstandige Faksimile-Ausgabe im originalformat von Codex Vaticanus Lat. 3225 aus dem Besitz der Bibliotheca Apostolica Vaticana. Codices e Vaticanis selecti 40. 2 vols. Graz: Akademische Druck-U. Verlagsanstalt, 1980 and 1984. Color facsimile and English commentary. Zetzel, James E. G. Latin Textual Criticism in Antiquity. Monographs in Classical Studies. Salem, NH: Ayer, 1981.
© 1997-2000 David Wilson-Okamura. Send errors or omissions to david@virgil.org |